Móðurmál og önnur mál: Mörk og flæði, möguleikar og áskoranir, laugardagurinn 10. apríl

Yfirlit

Yfirskrift ráðstefnunnar er Mörk og flæði, möguleikar og áskoranir.
Ráðstefnan stendur yfir frá 8.-10 apríl 2027.

Ráðstefnan er á vegum Miðstöðvar skólaþróunar við Háskólann á Akureyri og Kennaradeildar Háskólans á Akureyri. Að þessu sinni er ráðstefnan haldin í samstarfi við NNFF (Norrænt net um rannsóknir á kennslufræði fyrsta máls) og fer einkum fram á ensku og að hluta til á skandinavískum málum. Á laugardag verða haldnar málstofur fyrir þá sem vilja flytja erindi sín á íslensku.

Við bjóðum fræðafólk, doktorsnema, kennara af öllum skólastigum og annað fagfólk hjartanlega velkomið til að ræða nýjustu þekkingu í kennslu fyrsta og annars máls. Ráðstefnan er vettvangur fræðilegrar umræðu, miðlunar hugmynda og samstarfs þvert á tungumála-, menningar- og landfræðileg landamæri.

Allar nánari upplýsingar um ráðstefnuna má finna hér:
https://www.unak.is/is/samfelagid/vidburdir/modurmal-og-onnur-mal

Hagnýtar upplýsingar

Ráðstefnan er haldin í Háskólanum á Akureyri og fer einkum fram á ensku og að hluta til á skandinavískum málum. Á laugardag verða haldnar málstofur fyrir þá sem vilja flytja erindi sín á íslensku.

Yfirskrift ráðstefnunnar er Mörk og flæði, möguleikar og áskoranir.

Við lifum á miklum umbreytingatímum þar sem hreyfanleiki fólks milli svæða og landa eykst stöðugt. Mörk milli þjóða, menningarheima og tungumála færast sífellt til og verða á ýmsan hátt óljósari. Þessi þróun hefur bæði í för með sér áskoranir og tækifæri fyrir kennslufræði móðurmáls, einkum í tengslum við kennslu annars máls.

Ráðstefnan hvetur til ígrundunar um spurningar á borð við:

• Hvert er gildi móðurmálskennslu í þessum breytilega heimi?

• Hvernig getur kennsla í móðurmáli stutt við — og notið stuðnings af — kennslu annars máls?

• Hver eru markmið með móðurmálskennslu við núverandi aðstæður?

• Hvaða sjónarhorn, kenningar og nálganir eru líklegastar til að hjálpa til við að ná þessum markmiðum?

• Hvernig upplifa nemendur móðurmál sitt og hlutverk þess meðal annarra tungumála í samfélaginu?

Efnisskrá

Aðalfyrirlesarar

Anna-Elisabeth Holm

PhD. Lektor í færeysku sem öðru máli við deild færeyskrar tungu og bókmennta.

Rannsóknarsvið: Máltaka annars máls, fjöltyngd menntun og tungumálanám nýrra íbúa í Færeyjum. Félagsmálvísindi, með sérstaka áherslu á tungumál í samfélaginu, tungumálanám, tungumál og félagslegt réttlæti, fjöltyngda kennslufræði, fjöltyngi á jaðarsvæðum, ásamt málstefnu og málnotkun.

Stutt æviágrip: Elisabeth hefur bakgrunn í málvísindum og starfaði sem tungumálakennari. Hún hefur sérstakan áhuga á máltöku annars máls, fjöltyngdri menntun og tungumálakennslu fyrir nýbúa í Færeyjum. Helstu rannsóknir hennar eru á sviði félagsmálvísinda. Þar einbeitir hún sér að tungumálinu í samfélaginu, tungumálanámi, félagslegu réttlæti, fjöltyngdri kennslufræði og málstefnu.

Doktorsritgerð hennar fjallaði um tungumálanám fullorðinna innflytjenda. Sjónum var sérstaklega beint að reynslu innflytjenda af því að læra færeysku, ef þeir voru af öðrum uppruna en norrænum. Einnig var fjallað um þær áskoranir sem mæta fólki við að læra færeyskuna og áhrif þess á þátttöku á vinnumarkaði. Hluti þessa verks var síðar gefinn út hjá forlaginu Routledge í bókinni Migration, Adult Language Learning and Multilingualism – Critical Sociolinguistics Research with New Speakers of Faroese. Bókin hlaut bókaverðlaun BAAL árið 2025.

Line Krogager Andersen

PhD, rannsakandi við Háskólann í Aarhus, deild samskipta og menningar.

Rannsóknasvið: Tungumálanám, málvitund, fjöltyngi, starfendarannsóknir og flókin og kvik kerfi.

Stutt æviágrip: Line lauk fyrst námi í málvísindum og meistaranámi í ráðstefnutúlkun en hefur síðan beint sjónum að rannsóknum á tungumálum á ferli sínum. Hún starfaði fyrst sem ráðstefnutúlkur hjá stofnunum Evrópusambandsins en sneri sér síðan aftur að akademíunni og lauk doktorsprófi með ritgerð um fjöltyngdar nálganir og málvitund í grunnskólum.

Starf hennar nær til allra tungumálagreina, þar á meðal dönsku sem móðurmáls sem hún telur mikilvægan vettvang til að efla málvitund allra nemenda. Line vinnur við starfendarannsóknir og nýtir kenningar um flókin og kvik kerfi til að skilja flókna fleti tungumálakennslu í grunnskólum. Núverandi áhersla hennar er á sjálfbæra tungumálakennslu til að mæta þeim áskorunum sem tungumálanám stendur frammi fyrir í Danmörku. Hún stýrir rannsóknarverkefninu Sustainable Language Education, sem styrkt er af danska rannsóknaráðinu.

Brynhildur Þórarinsdóttir

Rithöfundur og dósent í íslensku við kennaradeild Háskólans á Akureyri.

Rannsóknarsvið: Barnabókmenntir, læsisuppeldi og lestrarvenjur barna og ungmenna.

Stutt æviágrip: Brynhildur er menntuð í íslenskum bókmenntum og málvísindum. Hún starfar sem rithöfundur og háskólakennari við Háskólann á Akureyri. Rannsóknir hennar hafa meðal annars beinst að lestrarvenjum barna og unglinga, íslensku sem námsgrein og kennslumáli, og notkun barnabóka í leikskólum.

Hún hefur skrifað um læsi í félagslegu samhengi, uppbyggingu lestrarsamfélaga í skólum og hlutverk bókmennta við að skapa tengsl og tilheyra. Brynhildur hefur endursagt íslenskar miðaldabókmenntir fyrir unga lesendur. Hún hefur einnig gefið út fjölda skáldsagna fyrir börn og unglinga, kennslubækur fyrir grunnskóla og handbækur fyrir kennara. Hún kennir verðandi kennurum að nýta bókmenntir í skólastarfi og hefur veitt Barnabókasetri forystu, en það vinnur að því að efla lestraráhuga barna og ungmenna á Íslandi.

Dagskrá

Allar upplýsingar um aðalfyrirlesara og dagskrá má finna hér:

https://www.unak.is/is/samfelagid/vidburdir/modurmal-og-onnur-mal